Uit de praktijk: Pleasegedrag doorbreken

5 februari 2022

Pleasegedrag doorbreken

Een voorbeeld uit de praktijk, over pleasegedrag doorbreken. Als jij pleasegedrag vertoont, zeg jij ‘ja’ tegen de ander terwijl jij misschien liever ‘nee’ had gezegd. Vaak heb je al ja gezegd uit gewoonte omdat het niet eens bij je opkomt dat er ook een andere mogelijkheid is. Het patroon herhaalt zich keer op keer. Mijn cliënte, ik noem haar voor het gemak Sonja, zei ook vaak ‘ja’ of stond ongevraagd klaar voor de ander zonder dat ze dit zelf doorhad. Dit pleasegedrag is een patroon dat doorbroken mag worden. Haar zorgzame aard maakte dat ze voor haar zieke moeder en later voor haar zieke partner heeft gezorgd. Daardoor heeft ze zich lange tijd alleen maar voor de ander geleefd. Nu doet zich de situatie voor dat haar beste vriendin ziek is. 

Innerlijke pijn voelen

Sonja komt binnen en ik zie dat ze onrustig en gestresst is. Voordat we starten, breng ik haar met een korte ademhalingsoefening tot rust. Ik zorg voor een veilige setting, zodat zij zich openstelt en aandurft om haar gedachten en haar emoties met mij te delen. Als ik vraag hoe ze zich voelt, begint ze te vertellen. Ik pieker veel , maak me zorgen en slaap slecht. Mijn vriendin is ziek en nu ben ik bang dat ik haar moet gaan verzorgen. Ik heb net mijn eigen leven weer enigszins op de rit en nu gebeurt dit. Sonja zegt dat ze in paniek raakt bij het idee om weer langere tijd voor iemand te zorgen. Ik vraag haar of dit de werkelijkheid is of dat dit slechts haar gedachte is. Sonja zegt dat haar vriendin dat (nog) niet gevraagd heeft, maar ze bang is dat die vraag aan haar gesteld gaat worden. Ze ziet de bui al hangen omdat ze de ernst van de situatie aanvoelt.

Hoogsensitiviteit en pleasegedrag

Hoogsensitieve mensen zijn empatisch, waardoor ze zich makkelijk in de ander kunnen verplaatsen. Daarnaast kunnen ze makkelijk aanvoelen wat de behoeften van de ander zijn. De aandacht is vaak meer gericht op het welzijn van de mensen in je omgeving. Bovendien zijn ze vaak zorgzaam en loyaal. Deze eigenschappen zijn uiteraard mooie kwaliteiten, maar kunnen ook een valkuil worden en leiden tot pleasegedrag. Door de focus volledig op de ander te richten, heb je nauwelijks nog aandacht voor wat jezelf nodig hebt of wil. Het gevolg kan zijn dat je op den duur jezelf kwijtraakt, langdurige stress ervaart of zelfs burn-out raakt. Daarom is het belangrijk je pleasegedrag te doorbreken.

Inzicht door je emoties

Als ik Sonja vraag of ze haar vriendin wil helpen met de verzorging tijdens haar ziekte, kijkt ze me aan en geeft niet direct antwoord. Ik vraag haar wat ze voelt. Ze grijpt met haar twee handen naar haar keel en zegt dat haar keel dichtgeknepen voelt. Ze voelt paniek en weet niet weet wat ze moet zeggen. Ik nodig haar uit om deze emotie volledig te voelen en bij die emotie te blijven. Sonja zegt dat ze paniek, frustratie en angst voelt en dat het absoluut niet fijn voelt. Ik vertel haar dat de dichtgeknepen keel een uiting van het lichaam is, dat wil aangeven dat er innerlijke pijn en onvrede is. Van dit onbehaaglijke gevoel wil je het liefste weg. Echter je lichaam helpt je om aan te geven dat er iets niet in balans is en zorgt voor inzicht in de situatie.

Het verstand steekt de kop op

Als ik haar opnieuw de vraag stel of ze haar vriendin zou willen helpen, hoor ik haar ‘nee’ zeggen. Ik merk dat ze schrikt van haar eigen antwoord. Vervolgens zegt ze meteen erachter aan: Dat kan toch niet dat ik haar niet wel helpen? Zoiets doe je toch gewoon voor een ziek familielid of goeie vriendin? Ik zal me enorm schuldig voelen als ik dat niet doe. De overtuiging dat het vanzelfsprekend is dat je helpt en/of pleast, komt bij haar naar boven. Ze heeft voor zichzelf een beeld gecreëerd van de behulpzame Sonja, die altijd klaar staat voor iedereen die om hulp bij haar aanklopt en haar daarom zo waardeert. Het is een patroon geworden. Hoe Sonja zichzelf daarbij voelt, doet er niet toe. Ze ziet in dat ze hier anders mee mag leren omgaan. Ze mag kiezen vanuit vrijheid en liefde voor haar zelf. Het oude patroon mag worden doorbroken.

Opkomen voor je zelf

Als je klaar staat voor anderen en altijd aan de verwachting van de ander of omgeving wilt voldoen, kan opkomen voor jezelf in het begin moeilijk zijn. Het oude patroon mag worden losgelaten. Haar zelfbeeld en zelfwaardering zijn niet langer afhankelijk van haar inzet en hulp aan anderen. Ze mag leren zichzelf belangrijk te vinden, voor zichzelf op te komen, grenzen aan te geven en te kiezen voor haarzelf. Nieuw gedrag mag worden aangeleerd. Dat vraagt in het begin om moed, omdat dit gepaard gaat met gedachten en gevoelens als angst, onzekerheid en schuld.

Herkenbaar?

Na afloop voelt zich moe, opgelucht en de spanning in haar keel is nagenoeg weg. Ze is blij dat ze dit thema heeft durven aankijken. Ze beseft ook dat ze er nog niet is, maar stap voor stap komt ze dichter bij haar authentieke zelf.

Loop jij ook tegen soortgelijke thema’s aan? Wil je je pleasegedrag doorbreken, je zelfbeeld versterken of leren ‘nee’ zeggen? Of ervaar je stress en spanning in je lichaam en weet je niet de vinger op de zere plek te leggen? Samen onderzoeken we welke overtuiging of patroon jou belemmert om te groeien en je eigen leven vorm te geven. Zet die stap, kom dichter bij je authentieke zelf en leef je eigen leven.

Maak nu jouw afspraak voor een gratis kennismakingsgesprek

06 41 73 75 00
[email protected]
www.sylviacoach.nl

Misschien vind je dit ook interessant:

HSP en moeite met ‘nee’ zeggen
Hoogsensitief en moeite met grenzen aangeven.
Uit de praktijk: Leren omgaan met emoties

WhatsApp gesprek starten?